همين علت است كه همهء هشياران و حكماى قرون و اعصار پس از ظهور اسلام در جاذبهء سخنان امير المؤمنين قرار گرفته ، آنها را مانند دم حيات بخش عيسى ( ع ) مىدانند . چرا چنين شده است پاسخش واضح است و آن اينست كه شخصيت امير المؤمنين عليه السلام واقعا توانسته است در راه تكامل ، حقيقت تجسّم يافته اى از قرآن باشد . او با تمام اعماق وجودش پذيرفته است كه : * ( وَوُضِعَ الْكِتابُ فَتَرَى الْمُجْرِمِينَ مُشْفِقِينَ مِمَّا فِيه وَيَقُولُونَ يا وَيْلَتَنا ما لِهذَا الْكِتابِ لا يُغادِرُ صَغِيرَةً وَلا كَبِيرَةً إِلَّا أَحْصاها وَوَجَدُوا ما عَمِلُوا حاضِراً وَلا يَظْلِمُ رَبُّكَ أَحَداً ) * ( 1 ) . ( [ در روز رستاخيز ] كتاب [ بيان كنندهء سرگذشت ] برنهاده مىشود ، گنهكاران را خواهى ديد كه از وضعى كه در آن قرار گرفته‌اند . بيمناكند . آنان مىگويند : واى بر ما ، اين كتاب چه دارد كه هيچ كوچك و بزرگى را رها نكرده مگر اين كه آن را ثبت نموده است آنان كردارهاى خود را در آن روز حاضر خواهند يافت و پروردگار تو بر كسى ستم نمىورزد ) . * ( ما يَلْفِظُ مِنْ قَوْلٍ إِلَّا لَدَيْه رَقِيبٌ عَتِيدٌ ) * ( 2 ) . ( سخنى را از دهان برنمىآورد مگر اين كه دو فرشتهء رقيب و عتيد نزد او هستند [ و آن را ثبت مىكنند ] . ) هر هيئت و هر نقش كه شد محو كنون در مخزن روزگار ماند مخزون چون وضع فلك بگردد و باز شود از مخزن غيبش آورد حق بيرون 4 - انّ من صرّحت له العبر عمّا بين يديه من المثلات حجزته التّقوى عن تقحمّ الشّبهات ( كسى كه اندرزها و وسايل تجربه ، كيفرهاى پيش رويش را بر وى آشكار بسازد ، خويشتندارى و تقوى او را از تجاوز به شبهات و ارتكاب آنها جلو مىگيرد ) .

--> ( 1 ) الكهف آيهء 49 . ( 2 ) ق آيهء 18 .